İnteryer dizaynda balanslı məkan oxunuşu nədir?
Balanslı məkan oxunuşu — istifadəçinin məkana daxil olduğu andan etibarən gözün, bədənin və hərəkətin məkanı asanca “oxuya bilməsi” deməkdir. Yəni haradan haraya keçdiyini, nə üçün hansı zonanın olduğunu, harada dayanıb dincələ biləcəyini düşünmədən hiss etməsidir.
Bu anlayış yalnız estetik deyil, psixoloji rahatlıq və funksional axıcılıq yaradır.
Balanslı oxunuşun əsas prinsipləri
1. Vizual iyerarxiya
Məkan “hamısı eyni səslə danışmamalıdır”.
-
Əsas fokus nöqtəsi (divan, masa, pəncərə, işıq elementi)
-
İkinci dərəcəli elementlər (aksessuarlar, dekor)
-
Arxa fon (divar, döşəmə, tavan)
👉 Göz haradan başlayacağını və hara gedəcəyini bilir.
2. Ölçü və proporsiya tarazlığı
-
Böyük məkan + kiçik mebel → boş və soyuq hiss
-
Kiçik məkan + iri mebel → sıxıcı effekt
Balanslı oxunuş üçün:
-
Mebel ölçüləri məkanla uyğun olmalı
-
Hündürlük–eni–dərinlik nisbəti qorunmalıdır
3. Funksional zonaların aydınlığı
Məkan qarışıq deyil, oxunaqlıdır:
-
Harada oturulur
-
Harada işlənir
-
Harada hərəkət edilir
Zonalar sərt divarlarla yox:
-
Xalça
-
İşıq
-
Mebel yerləşimi
ilə təbii şəkildə ayrılır.
4. Vizual axın və keçidlər
Balanslı məkan oxunuşu üçün göz maneəsiz hərəkət etməlidir:
-
Eyni materialın davamı
-
Oxşar rəng tonları
-
Kəskin keçidlərin azaldılması
Bu, məkanı daha geniş və rahat göstərir.
5. Boşluqdan qorxmamaq
Hər boşluq “doldurulmalı” deyil.
-
Nəfəs alan divarlar
-
Sakit künclər
-
Minimal dekor
👉 Bu boşluqlar məkanı oxunaqlı və uzunömürlü edir.
Nəticə olaraq
Balanslı məkan oxunuşu olan interyer:
-
Göz yormur
-
İstifadəçini yönləndirir
-
Sakit və ardıcıl hiss yaradır
-
Gündəlik həyatı asanlaşdırır
Bu, dizaynın “gözə görünməyən”, amma ən güclü keyfiyyətidir.